Oedeemtherapie na borstoperatie

Een borstamputatie (mamma-amputatie) is een ingrijpende gebeurtenis, zowel lichamelijk als emotioneel.

Na de operatie kunnen vrouwen te maken krijgen met verschillende fysieke klachten, waaronder oedeem. Deze klachten kunnen een grote invloed hebben op het dagelijks functioneren en de kwaliteit van leven.

Oedeem betekent letterlijk: een ophoping van vocht in het lichaam. Na een borstoperatie, en met name als er ook lymfeklieren in de oksel zijn verwijderd of bestraald, kan het lymfestelsel beschadigd raken. Hierdoor kan vocht uit het lichaamsweefsel niet goed worden afgevoerd. Deze vorm van oedeem noemen we lymfoedeem.
Plan direct een afspraak in onze agenda

Hoe herken je oedeem?

Lymfoedeem ontstaat meestal geleidelijk, soms pas maanden of zelfs jaren na de behandeling. Mogelijke signalen zijn:
  • Zwelling in de arm, borst, schouder of flank
  • Een zwaar of vermoeid gevoel in de arm
  • Een strakke huid of een gevoel van spanning
  • Minder bewegingsvrijheid in arm of schouder
  • Tintelingen of pijn
Naast oedeem ervaren veel vrouwen na een borstamputatie ook andere fysieke klachten, zoals:
  • Schouder- en nekklachten door veranderde houding of spanning
  • Bewegingsbeperking in arm of bovenlichaam
  • Littekentrekken of verklevingen, die kunnen zorgen voor pijn of beperking
  • Pijnlijke of gevoelige huid door zenuwbeschadiging of littekens

Deze klachten kunnen elkaar versterken en het dagelijks leven behoorlijk beïnvloeden. Lees onder de afbeelding verder over wetenschappelijk bewijs en wat de behandelopties bij FysiOost zijn!

Wetenschappelijke achtergrond

Volgens de richtlijnen van het KNGF en IKNL is vroegtijdige signalering, voorlichting en behandeling essentieel om oedeem en bewegingsbeperkingen te beperken. 
Onderzoek laat zien dat de kans op lymfoedeem toeneemt bij:
  • Verwijderen van okselklieren (lymfeklierdissectie)
  • Bestraling van de oksel of borstwand
  • Infecties in de arm of wondgebied
  • Overgewicht
  • Zwaar of herhaald gebruik van de arm zonder goede rust en verzorging

Kortom: vroege herkenning is belangrijk. Hoe eerder oedeem wordt aangepakt, hoe beter de klachten onder controle kunnen worden gehouden.

Behandelopties FysiOost

Onze behandeling is persoonlijk afgestemd, met als doel klachten te verminderen en kwaliteit van leven te verbeteren. De interventies die bij ons mogelijk zijn:
  • Manuele lymfedrainage: een massage om de afvoer van lymfevocht te stimuleren
  • Compressietherapie: gebruik van zwachtels of therapeutische kousen
  • Oefentherapie: verbeteren van spierkracht en bewegingsbereik
  • Littekenbehandeling: herstel van mobiliteit en verminderen van verklevingen
  • Adviezen m.b.t. houding, belasting, ademhaling en leefstijl

Heeft u vragen of ervaart u klachten in de periode voor, tijdens of na uw behandeling bij borstkanker?
Maak dan een afspraak met Lieneke Pries, oedeemtherapeut bij FysiOost. Wij denken graag met u mee en begeleiden u op een passende en deskundige manier richting herstel.

Vergoeding oedeemtherapie

Oedeemtherapie na een oncologische ingreep valt vaak (deels) onder de basisverzekering, vooral wanneer er sprake is van chronisch lymfoedeem. Wel is er een verwijzing van de huisarts of specialist nodig. Voor aanvullende therapieën of preventieve begeleiding kan een aanvullende verzekering nodig zijn. Informeer bij uw zorgverzekeraar wat voor u geldt.

8 praktische tips bij oedeem en herstel na borstamputatie

1. Wees alert op veranderingen
Let op zwelling, een zwaar gevoel of een strakke huid in arm, borst of schouder. Wacht niet af, maar neem contact op bij veranderingen. Vroegtijdige signalering helpt erger te voorkomen.

2. Beweeg binnen je mogelijkheden
Dagelijks lichte beweging, zoals wandelen of rustige oefeningen, helpt de lymfeafvoer en voorkomt stijfheid. Vermijd overbelasting, zeker in het begin.

3. Voorkom wondjes aan de aangedane arm

Gebruik handschoenen bij tuinieren, wees voorzichtig met nagelriemen en voorkom insectenbeten. Een wondje kan leiden tot infectie (zoals wondroos) en extra oedeem.

4. Til met beleid

Probeer zwaar tillen of langdurige belasting van de arm aan de geopereerde zijde te beperken, vooral in de eerste maanden. Bouw belasting rustig op in overleg met je therapeut.

5. Zorg voor een goede huidverzorging

Houd de huid soepel en goed gehydrateerd. Gebruik een neutrale, parfumvrije crème. Droge of beschadigde huid verhoogt het risico op ontstekingen.

6. Vermijd hitte en langdurige warmte

Langdurig in de sauna, zon of heet bad kan oedeem verergeren. Wisselbaden of lauwe douches zijn meestal beter verdragen.

7. Draag goed passende kleding en beha

Knellende bandjes of strakke beha’s kunnen de lymfe-afvoer belemmeren. Kies voor comfortabele, ondersteunende kleding.

8. Vraag ondersteuning op tijd

Fysieke én mentale klachten kunnen zich ook later in het traject ontwikkelen. Schroom niet om hulp in te schakelen – begeleiding door een gespecialiseerd fysiotherapeut kan ook preventief werken.
Plan direct een afspraak in onze agenda

Fysiotherapie | Manuele Therapie | Sportfysiotherapie |
Schouderrevalidatie | Dry Needling